Stand van zaken e-mental health in de GGZ (artikel)

Afbeedling artikel Daar zijn waar de patient isRecent is in het Tijdschrift Positieve Psychologie ons artikel: 'Stand van zaken e-mental health in de GGZ: daar zijn waar de patiënt is', verscheven. Dit artikel is geschreven door Alexander Waringa, Jorne Grolleman & Marc Coenen.

Daar zijn waar de patient is 

Eliza: “Hoe gaat het met je? Vertel me alsjeblieft wat je probleem is.
Ik: “Hallo Eliza, ik voel me onrustig en lusteloos.”
Eliza: “Kun je me meer vertellen over deze gevoelens?

Dit zijn de eerste zinnen die op je beeldscherm verschijnen als je het gesprek aangaat met de digitale therapeut Eliza. Het gaat hier om een computerprogramma dat reeds in 1966 is ontwikkeld door computerwetenschapper Joseph Weizenbaum. Deze Eliza is in staat om een dialoog te voeren met een patiënt op basis van steekwoorden uit de reacties van de patiënt. Hoewel er sprake is van een geautomatiseerde interactie, krijgt een patiënt toch enige tijd het gevoel met een echte therapeut van doen te hebben. Hierdoor is Eliza een van de eerste computer programma’s die zich geheel automatisch en autonoom kon voordoen als therapeut.  

Eliza uit 1966 zou je een van de eerste e-mental health toepassingen kunnen noemen. Uit de meer recente ervaring met digitale zorg in de geestelijke gezondheidzorg (GGZ) blijkt digitale zorg een aanvullend hulpmiddel voor de professional en niet een vervanging. In dit artikel bespreken we hoe e-mental health ingezet kan worden, hoe effectief dit is en in welke mate dit wordt gedaan binnen de GGZ.

E-mental health is een specieke vorm van eHealth

Een algemeen gebruikte definitie van e-health luidt: “Het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën (ICT), en met name internettechnologie, om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren” (RVZ, 2002)

Voor de geestelijke gezondheidszorg wordt het begrip ‘e-metal health’ gebruikt, wat de standaarddefinitie nog verder specificeert en invulling geeft: “Het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) om mensen met psychische klachten en/of aandoeningen en hun naasten, te informeren en/of te ondersteunen met betrekking tot hun psychische gezondheid om zo het herstelproces en daarmee hun kwaliteit van leven te verbeteren” (Kwaliteitsontwikkeling GGZ, 2017). 

innen deze formulering zijn vele vormen van zorg onder te brengen inclusief nieuwe vormen van zorg(dienst)verlening. De belangrijkste nieuwe zorgvormen die wij onderscheiden zijn: blended care, anonieme hulpverlening en online lotgenotencontact.

Blended care

Reeds 25 jaar geleden werden er vormen van therapie aangeboden waarbinnen de zorgverle- ner naast reguliere face-to-facegesprekken ook op afstand contact onderhield met patiënten. In deze situatie ging het dan meestal om sessies via de telefoon tussen de face-to-facegesprekken, en daarom werden deze sessie ook wel ‘inter-sessions’ genoemd (Ben-Porath, 2005). Naast face-to-facegesprekken en inter-sessies wordt tegenwoordig ook gebruikgemaakt van online platformen waarbinnen behandeltrajecten ondersteund worden. Deze combinatie wordt samen ‘blended care’ genoemd. Bij blended care is er sprake van een combinatie van e-mental health met reguliere face-to-face-gesprekken. Door het gebruik van internet zijn vele vormen van extra ondersteuning mogelijk. Deze mengvormen hebben als gevolg dat patiënten beter ondersteund worden in de periode tussen de sessies en over betere informatie beschikken. Daarmee krijgen zij meer eigen regie en zijn zij meer betrokken bij hun behandeling. Blended care biedt ook de mogelijkheid routinematige handelingen, zoals de uitleg van theorie en oefeningen, online aan te bieden. Dat kan een besparing opleveren in behandeltijd.

Lees hier het hele artikel: pdfe-mental_health_in_de_GGD_Tijdschrift_Positieve_Psychologi.pdf

Dit artikel is gebaseerd op enkele hoofdstukken uit het boek Aan de slag met e-health: Praktische gids voor zorg- en hulpverleners , geschre-ven onder redactie van drs. Alexander Waringa en drs. Anne Ribbers met diverse coauteurs onder wie dr. Nathan Bachrach (klinisch psycholoog), dr. Viola Spek (eHealth onderzoeker), Willy Gilbert-Peek (diëtist), drs. Mariska Verduijn (trainer en assessor), drs. ir. Jorne Grolleman (expert digitale zorg) en ir. Marc Coenen (digitalisering expert).
 
Positieve Psychologie. 2017-03, augustus 2017   
Auteur: Alexander Waringa, Jorne Grolleman & Marc Coenen

Meer weten over hoe wij hulpverleners ondersteunen binnen eHealth toepassingen? Klik hier: Sector Gezondheidszorg of neem contact met ons op via 013 8507546 of via dit formulier: Contactformulier.

eCare AdresWeb AdreseCare AdresWeb Mail02